Τετάρτη, 25 Ιουλίου 2012

Τζιτζιφιά το δέντρο γιατρός


Ελαίαγνος ή μοσχοϊτιά (Elaeagnus angustifolia) 
Πολλά θέματα θα ήθελα να θίξω σήμερα, αλλά ο χρόνος λίγος. Και μιας και η αρχή έγινε στις 8/7 με τα Τζίτζιφα, ας μιλήσουμε μόνο γι' αυτά  προς το παρόν.
Ότι, εμείς οι Δυτικοί πιστεύουμε για τα μήλα "ότι ένα μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα", οι Ασιάτες  το αποδίδουν στα Τζίτζιφα..
Η Τζιτζιφιά -Ziziphus jujuba- θεωρείται  δέντρο με καταγωγή  την Ασία που έχει εγκλιματιστεί στην Ελλάδα και σε άλλες παραμεσόγειες χώρες, άγνωστο πότε. 
Κάποτε τις συναντούσε κανείς πολύ συχνά στο λεκανοπέδιο, όπως και τις θεόρατες πιπεριές και  τους ευκαλύπτους, και η μυρωδιά που ανέδιδαν σφράγισε την παιδική μας ηλικία. Μετά ήρθαν τα αυτοκίνητα, χρειάστηκε  να μεγαλώσουν οι δρόμοι -να πλατύνουν- και τα περισσότερα απ'αυτά τα δέντρα θυσιάστηκαν στο όνομα της ανάπτυξης.
Στη χώρα μας  το δέντρο έχει σχεδόν ξεχαστεί, ενώ αλλού στον κόσμο καλλιεργείται για τους καρπούς του. 
Φτιάχνουν μ'αυτούς  μαρμελάδες, καραμέλες και γλυκά. Τα παιδιά μου δεν έχουν δει ποτέ τζιτζιφιά, πόσο μάλλον να γνωρίζουν τη γεύση της, ή να έχουν ζήσει την περιπέτεια του μαζέματος των καρπών της ανάμεσα στα αγκαθωτά κλαριά της. Είναι δένδρο καρποφόρο, φυλλοβόλο, με  δίχρωμα φύλλα σαν της ελιάς που ανθίζει το καλοκαίρι και εκπέμπει ένα  ευχάριστο λεπτό άρωμα  που διαχέεται σε μεγάλη έκταση.
Καλλιεργείται εντατικά στην Κίνα  και αλλού -όπου θεωρείται και τόπος καταγωγής του δέντρου-και ο καρπός της διατίθεται  σε πολλές μορφές νωπός ή αποξηραμένος, σαν καραμέλα αλλά και σαν τουρσί!!! Οι καρποί είναι δρύπες, μοιάζουν με  τις ελιές όταν είναι άγουροι, σταδιακά γίνονται καφέ όταν ωριμάζουν το φθινόπωρο, και γλυκαίνουν. Μοιάζουν στη γεύση με ώριμο μήλο.
 Όταν προορίζονται για νωπή κατανάλωση  συλλέγονται μόλις ο φλοιός τους αποκτήσει το χαρακτηριστικό σκούρο χρώμα. Εάν προορίζονται για αποξήρανση συλλέγονται υπερώριμοι αφού συρρικνωθούν επάνω στα δένδρα. Η αποξήρανση τους γίνεται με έκθεση στον ήλιο για όσο διάστημα  απαιτείται και  διατηρούνται  σε καλή κατάσταση για ένα χρόνο.
Συστατικά: Ο καρπός  περιέχει φλαβονοειδή, γλίσχρασμα(1) σαπωνίνες, σάκχαρα, βιταμίνες Α, Β2,και  C, ιχνοστοιχεία, ασβέστιο,και σίδηρο.
Οι σπόροι περιέχουν σαπωνίνες  και αιθέρια έλαια.
Ο φλοιός της Τζιτζιφιάς περιέχει τανίνες και είναι στυπτικός. Χρησιμοποιείται  και στη Δυτική και στην Κινέζικη βοτανολογία. Στην Κίνα η ποικιλία  Da Zao  χρησιμοποιείται για να τονώσει τη σπλήνα και το στομάχι, στην αντιμετώπιση της δύσπνοιας, σε σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές,σε αδυναμία των νεύρων, για να ισορροπήσει την πίεση, σαν σιρόπι  για να καλύψει τις γεύσεις των δυσάρεστων βοτάνων,κ.ά.  Στην πραγματικότητα, εάν ο καρπός της άγριας τζιτζιφιάς λαμβάνεται σε καθημερινή βάση, βελτιώνει το χρώμα του δέρματος και τον τόνο, δύο σημεία που δηλώνουν την σωματική ευεξία. 
Η ωφέλειά του γίνεται φανερή αν λαμβάνεται συχνά και προληπτικά.
Μέρη που χρησιμοποιούνται: Κάθε μέρος του  φυτού χρησιμοποιείται  για μια θεραπεία.
Τα φύλλα, οι ρίζες, τα άνθη, και οι καρποί.
Τα φύλλα  χρησιμοποιούνται  για μια σειρά από μολυσματικές ασθένειες, όπως  στη θεραπεία των παιδιών που πάσχουν από τυφοειδή πυρετό, ευλογιά, ιλαρά, ανεμοβλογιά,κ.ά,  γιατί προκαλούν  εφίδρωση και ρίχνουν τον  πυρετό.
Το αφέψημα  των φύλλων  σκοτώνει τα παράσιτα και τα σκουλήκια  που προκαλούν διάρροια.
Ο καρπός εκτός που είναι  θρεπτικός, προστατεύει από τις αλλεργίες, είναι μαλακτικός, αναζωογονεί το συκώτι, είναι ήπια καθαρτικός, και  καταπραϋντικός.
Μειώνει την υπερβολική εφίδρωση ειδικά τη νυχτερινή, και τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, μειώνει  την κατακράτηση των υγρών. Θεωρείται φρούτο ανοσοδιεγερτικό, θερμαντικό, αντιμυκητιακό, αντιβακτηριακό, αντισπασμωδικό, αντιφλεγμονώδες, ηρεμιστικό, καρδιοτονωτικό,και  αντιοξειδωτικό.
 Γίνεται σιρόπι, καραμέλες, ξύδι, κρασί, και τουρσί. Τα αποξηραμένα φρούτα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της υπερκόπωσης, την απώλεια της όρεξης, στον πονόλαιμο, τη βρογχίτιδα, την αναιμία, και τη διάρροια. Τα τζίτζιφα έχουν την δύναμη να  αντιστρέφουν τη διαδικασία της νόσου.
Ο φλοιός του δέντρου(μετά από επεξεργασία) είναι  τονωτικός και  βοηθά  στη θεραπεία  των εγκαυμάτων, στην αναιμία, τη νεφρίτιδα, τις νευρικές διαταραχές, την αϋπνία και  την αποτοξίνωση. 
Το αφέψημα της  ρίζας είναι  αντιπυρετικό, και εξωτερικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πλύσεις ακόμη και  των ματιών, σε φλεγμονές, και σε εγκαύματα. Βοηθά στην ανάπτυξη των μαλλιών.
Προφυλάξεις:τα τζίτζιφα αποφεύγονται σε καταστάσεις όπου υπάρχει κατακράτηση υγρών και αερίων, π.χ κολίτιδας.
Ziziphus spina-Christi 
Αυτό το επιβλητικό φυτό αναφέρεται σε πολλές παραγράφους  στη Βίβλο, μεταξύ των οποίων η μία είναι μάλλον δυσάρεστη,στο Βιβλίο των Δικαστών: «Τότε θα καταργήσω τη σάρκα σας με τα αγκάθια της ερήμου"......... και μια ποικιλία -Ziziphus spina-Christi - λέγεται η ακανθώδης τζιτζιφιά του Χριστού.
Αυτός είναι ο καρπός της ποικιλίας που δεν ζαχαρώνει-δεν γίνεται αλευρώδης.
Ιστορικά στοιχεία
 Οι Κινέζοι και οι Κορεάτες χρησιμοποιούν  εδώ και χιλιάδες χρόνια τους καρπούς του δέντρου για τα προβλήματα  της σπλήνας και του στομάχου. Στην Κινέζικη ιατρική παράδοση  θεωρούν πως τα τζίτζιφα τονώνουν το Τσι (την ενέργεια),δυναμώνουν το σώμα, προάγουν την απόκτηση βάρους, βελτιώνουν την αντοχή και τη φυσική κατάσταση του ατόμου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα τζίτζιφα ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα. 
Οι σπόροι της ποικιλίας Var. Spinoza (suan zao ren) χρησιμοποιούνται μετά από  επεξεργασία για το άγχος, τη νευρικότητα και τις αϋπνίες. 
Στην Δύση, η πρώτη γραπτή επιστημονική αναφορά στα Τσίτζιφα  γίνεται το 1753 αλλά  οι θεραπευτικές ιδιότητες των καρπών ήταν γνωστές  πολύ νωρίτερα.
Στην  Ευρώπη τους χρησιμοποιούσαν  για τους ίδιους λόγους, για να ανακουφίσουν  τον βήχα, στις παιδικές ασθένειες, για τόνωση και αποτοξίνωση.

Εδώ συνταγές με τζίτζιφα.
Στην Πέρσικη κουζίνα , τα τζίτζιφα εκτιμούνται ιδιαίτερα και κυκλοφορούν σε πολλές μορφές ακόμη και  σαν πάστα καυτερή .
Στην Ινδία  και  το Πακιστάν από  παράδοση, θεωρούν ότι η καραμέλα είναι ένα καλό μέσο καθαρισμού του αίματος, μια μεγάλη βοήθεια  όταν κάποιος είναι ασθενής και αδύναμος, και χρήσιμο τρόφιμο σε οποιαδήποτε δίαιτα.  Και οι δύο λαοί χρησιμοποιούν  το φυτό σαν τονωτικό, για την ενίσχυση της υγείας  και προληπτικά κατά των ιώσεων. 
Ο φλοιός της αφρικάνικης ποικιλίας Ziziphus muronata, χρησιμοποιείται για τον βήχα και άλλα προβλήματα του αναπνευστικού. Τα φύλλα και οι ρίζες του φυτού ανακουφίζουν από τους πόνους. 
Ένα τσάι από τζίτζιφα λειτουργεί  ως αντίδοτο σε πολλά δηλητήρια. Στο σύγχρονο κόσμο που ζούμε που είναι γεμάτος από τοξικά τα περισσότερα από τα οποία παίρνουμε στο σώμα μας  μέσα από το δέρμα,αυτός ο καρπός θα μπορούσε να κάνει τις επισκευές  που χρειαζόμαστε. Σήμερα μπορούμε να παραγγείλουμε τα τζίτζιφα ηλεκτρονικά και να φτάσουν στην πόρτα μας μέσα από το διαδίκτυο. Καλύτερα ακόμη να  αγοράσουμε  και να καλλιεργήσουμε το δικό μας δέντρο.
Μοιάζει πολύ με την ελιά.
Καλλιέργεια
Μεγάλο δέντρο η Τζιτζιφιά, μπορεί να φτάσει σε ύψος και τα 15 μέτρα ανάλογα με την ποικιλία και τις συνθήκες, με πολλά  είδη, πάνω από 50 να ευδοκιμούν στις θερμές και εύκρατες χώρες. Η λατινική της ονομασία είναι Ziziphus jujuba και ανήκει στην οικογένεια Ραμνωδών (Rhamnaceae). Άλλα συγγενικά είδη είναι η  Indian Jujube,η Z.jujube var. spinosa, η Z. mucronata, η A.spina-christi (αγκάθι του Χριστού).Η ποικιλία Ziziphus mauritiana καλλιεργείται συχνότερα σε ξηρές περιοχές σε όλους τους τροπικούς. Έχει μεγάλη ανοχή στα πολύ ξηρά εδάφη και είναι ένα  πολύτιμο δέντρο για τους ανθρώπους που ζουν σε τέτοια κλίματα. Ευδοκιμεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφών εκτός από τα υγρά και τα πολύ αργιλώδη.  Προτιμά τα γόνιμα και καλά στραγγιζόμενα εδάφη και είναι ανθεκτικό στο ψύχος και την ατμοσφαιρική ρύπανση. 
Αναπτύσσεται εύκολα, αλλά για  να ωριμάσουν οι καρποί του χρειάζεται μακρύ και θερμό καλοκαίρι.  Ένα από τα προβλήματα με τα περισσότερα δέντρα που παράγουν φρούτα είναι ότι παράγουν πολλά κιλά μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, που σημαίνει ότι  θα πρέπει να επεξεργαστούν και να διατεθούν σύντομα. Αυτό δεν συμβαίνει με τα Τζίτζιφα που μπορούν να μείνουν και να στεγνώσουν επάνω στο δέντρο, και η συλλογή του καρπού να γίνει από το έδαφος.Οι καρποί της Τζιτζιφιάς χρησιμοποιούνται νωποί, ξηροί και κονσερβοποιημένοι.Έχουν μια πληθώρα χρήσεων, μαγειρική και φαρμακευτική.


Αναπαραγωγή:διαδίδεται με σπόρους, με μοσχεύματα ή παραφυάδες  που συχνά σχηματίζουν πυκνές συστάδες γύρω από το δέντρο.Οι σπόροι μπορούν να φυτευτούν σε βαθιά επίστρωση το χειμώνα και  χρειάζονται  ενάμισυ χρόνο περίπου μέχρι να βλαστήσουν. Αν φυτρώσουν νωρίτερα την πρώτη άνοιξη, καλό θα είναι να μείνουν στο σπορείο ακόμη 12 μήνες πριν μεταφυτευτούν στην  ύπαιθρο. Η προετοιμασία του εδάφους και η φύτευση των δενδρυλλίων γίνεται όπως και στα  άλλα πυρηνόκαρπα. Τα φυτά μπαίνουν σε μεμονωμένες γλάστρες -αρκετά μεγάλες- για να αναπτυχθούν τουλάχιστον τον πρώτο χειμώνα τους. Τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται, όταν η θερμοκρασία είναι σταθερή από 5 - 10 ° C . Τα   μοσχεύματα μπορούν να φυτευτούν έξω απευθείας σε μόνιμες θέσεις  από τον  Νοέμβριο - Ιανουάριο. Δεν χρειάζονται πότισμα παρά μόνο σε πάρα πολύ ξηρές περιοχές, και για μικρό διάστημα. Το δέντρο αντέχει σε ακραίες  θερμοκρασίες  μέχρι και 50ο C.  Για να διακοπεί ο  λήθαργος των οφθαλμών  το χειμώνα η Τζιτζιφιά έχει μικρές σχετικά  ανάγκες σε ψύχος(από 150 έως 400 ώρες σε θερμοκρασία κάτω από 7ο C), ανάλογα με την ποικιλία. Αξιόλογες εμπορικές ποικιλίες θεωρούνται  οι κινεζικές Li, Lang, Sui Men, και Mu-Shing-Hong. Μπορούν να καλλιεργηθούν σε ημιορεινές και ορεινές περιοχές, εκεί που άλλες καλλιέργειες δεν ευδοκιμούν και να συμβάλουν  στην αύξηση του εισοδήματος των κατοίκων των περιοχών.
Τζιτζιφιά- Ziziphus jujuba
Ο καρπός είναι στο ίδιο μέγεθος με το κορόμηλο και η γεύση του θυμίζει μήλο και χουρμά (ειδικά όταν ωριμάσει).
Σημειώσεις:τα παραδοσιακά  φρούτα έχουν φθάσει εμπορικά στα όριά τους ,και οι καταναλωτές αναζητούν νέες γεύσεις. Τα  τροπικά φρούτα όπως η μπανάνα  ή  το μάνγκο κ.ά,δεν καλύπτουν πια αυτό το κενό, και οι δενδροκόμοι στην Ευρώπη στρέφονται στους πιο σπάνιους καρπούς από αυτοφυείς θάμνους και τα δέντρα των  ορεινών περιοχών. Τα είδη που έχουν τραβήξει την προσοχή τα τελευταία χρόνια, είναι αυτά που μέχρι τώρα υπάγονταν στην κατηγορία των φρούτων μικρότερης σημασίας, αλλά  είναι πλούσια σε βιταμίνες και πολύτιμα ιχνοστοιχεία και χαρακτηρίζονται από ιδιάζουσα γεύση και άρωμα. Τα δένδρα που εξετάζονται γι'αυτό το σκοπό είναι η κρανιά, η κουμαριά και η κουκουναριά που απαντώνται ως αυτοφυή. Η Τζιτζιφιά δεν έχει προσεχθεί μέχρι τώρα, παρά το ότι ευδοκιμεί σε πολλές περιοχές και παράγει καρπούς πολύ πλούσιους σε βιταμίνη C.  Στη χώρα μας το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. δημιούργησε συλλογές επιλεγμένων εγχώριων γενοτύπων, κρανιάς, τζιτζιφιάς και κουμαριάς. Στις συλλογές αυτές συμπεριλαμβάνονται και ορισμένες ξένες ποικιλίες τζιτζιφιάς, που δίνουν καρπούς πολύ μεγάλου μεγέθους και παρουσιάζουν ιδιαίτερο εμπορικό ενδιαφέρον.
Στη βάση δεδομένων http://filotis.gr  του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου διαβάζουμε:
Στοιχεία Είδους.
Τελευταία Ενημέρωση 01/03/1994
Όνομα Ziziphus lotus
Κοινή ονομασία Ζίζιφος ο λωτός
Κατάσταση Διατήρησης Ελλάδα Εκλιπόν
Ε.Ε. Βιόσφαιρα Μη απειλούμενο
Εκλιπόν και μη Απειλούμενο.Τι λογική είναι αυτή;
1-Γλίσχρασμα: είναι ουσία η οποία προστατεύει τους βλεννογόνους πολλών συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού από τους ερεθισμούς και τις φλεγμονές. Αποτελείται από μεγαλομόρια σακχάρων τα οποία όταν έρχονται σε επαφή με το νερό παράγουν μια κολλώδη μάζα σαν ζελατίνα. Ασκούν  προστατευτική και καταπραϋντική δράση στους βλεννογόνους του πεπτικού, του λαιμού, των πνευμόνων, αλλά και του ουροποιητικού. Χαλαρώνουν την εσωτερική επένδυση του εντέρου προκαλώντας μια λειτουργία ανακλαστική ακόμα και στα νεύρα της σπονδυλικής στήλης. Στην συνέχεια η χαλάρωση αυτή επεκτείνεται σε συγγενείς περιοχές όπως οι πνεύμονες και το ουροποιητικό, χαρίζοντας αυτήν την διπλή δράση, αφενός του περιορισμού του ερεθισμού και της φλεγμονής στο πεπτικό, αφετέρου της μείωσης της έντασης και του βήχα στο αναπνευστικό. Το Καλαμπόκι (Zea mays), ο Κάλαμος (Acorus calamus) το Χαμομήλι (Matricaria chamomilla) και η Μολόχα (Malva silvestris) είναι βότανα τα οποία έχουν γλίσχρασμα και είναι  γνωστά για τις μαλακτικές τους ιδιότητες .
Εικόνες και πηγές.
1-http://www.votanologos.gr/-2group-79/140-energa-systatika-votanon.html
http://agiosgeorgios.webnode.com/products/%CF%84%CE%B6%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B9%CF%86%CE%B9%CE%AC(eleagnus%20angustifolius)/
http://www.agronews.gr/
http://users.sch.gr/gpantakis/?p=4131
Τζίτζιφα από την αγορά της Πασαντένα. 2009
http://www.seasonalchef.com/jujubes.htm
www.hort.purdue.edu
Φωτογραφία Κωστής Τζαγκαράκης
Η εικόνα του πουλιού,από το http://laspistasteria.wordpress.com/
Σημειώσεις
1) Τα κείμενα, οι εικόνες και οι πληροφορίες που παρουσιάζονται εδώ έχουν ως μοναδικό στόχο να δημιουργήσουν το ερέθισμα στον αναγνώστη  να γνωρίσει τις χρήσιμες ιδιότητες κάποιων φυτών που μπορεί να χρησιμοποιήσει στη διατροφή του. Η αναφορά στις φαρμακευτικές τους ιδιότητες είναι μόνο ενδεικτική και δεν αποτελεί  συμβουλή.
2)Διορθώθηκε η λεζάντα με την αναγραφόμενη ποικιλία του είδους  Ziziphus jujuba μετά από τον εντοπισμό του λάθους  μας από την Μαρία.Την ευχαριστούμε για την παρέμβαση. Το λάθος προήλθε από την αντιγραφή της εικόνας .Εάν γνωρίζετε κάτι περισσότερο για τα θέματα που αναφέρονται ή εντοπίσετε κάποιο λάθος, η βοήθειά σας θα είναι πολύτιμη.

53 σχόλια:

  1. Πολύ ενημερωτική η ανάρτηση. Φαίνεται ότι κι εμείς θα είχαμε κάποτε πολλές Τζιτζιφιές, αφού έχει μείνει το όνομα της γνωστής τοποθεσίας. Μήπως ξέρεις πού μπορεί να βρει κανείς σήμερα μικρά φυτά τζιτζιφιάς; Πολύ θα ήθελα μία στον κήπο μου...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σπορόφυτα τζιτζιφιάς έχει στην Κερατέα, από εκεί πήρα κι εγώ ένα φυτό πριν από τρία χρόνια και φέτος μάζεψα πάνω από πέντε κιλά πεντανόστιμα και μεγάλα τζίτζιγα!

      Διαγραφή
  2. Καλημέρα heliotypon νομίζω ότι η αγορά ενός δέντρου θέλει λίγο ψάξιμο,ειδικά αν πρόκειται για κήπο μέσα στην πόλη.Θέλουν το χώρο τους για να έχουν απόδοση.Η τζιτζιφιά δεν θα σε απογοητεύσει,αλλά δεν γνωρίζω ακριβώς που μπορεί να τις βρεις.Αν θέλεις να δεις πρώτα πως είναι σαν δέντρο,μια βόλτα στον Βοτανικό κήπο στην Ιερά οδό θα σου λύσει τις απορίες.Για αγορά δέντρων μια πρόχειρη και εύκολη λύση είναι να κάνει ο Αθηναίος μια βόλτα στην πλ.Αγ.Ειρήνης,στο κέντρο στην Αιόλου,όπου πωλούνται μικρά δέντρα,όπως και στην Ευριπίδου. Όμως,είναι πιο ασφαλές κάποιος να επισκεφτεί ένα οργανωμένο φυτώριο. Ποικιλίες σε καρποφόρα δένδρα,Μαραθώνας
    http://www.karabatsos.gr/gr/profil.htm
    Ξενούλης
    Μεσογείων 345, Χαλάνδρι. 210 6511908
    http://www.protypafytoria.gr/
    www.fytoria.gr/MainGr.htm
    http://www.antemisaris.gr
    http://www.papanikolaounurseries.gr
    και,
    ΦΥΤΩΡΙΑ
    Παραγιού
    Ασκληπιού 8, Ν. Πεντέλη, 210 6135962
    Λίτσας
    Λεωφόρος Βάρης 4 Βούλα
    Τηλ.: 2108950968, 2108992217
    Πολλές πληροφορίες εδω: http://www.kalliergo.gr/forum/ τους διαβάζω συχνά.Ελπίζω να βοήθησα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Διαθέτω φυτα τζιτζιφιας lang 1 1,50 υψος 50 ευρω τηλ6972513233

      Διαγραφή
  3. Στην πρώτη φωτογραφία είναι η Τζιτζιφιά-Μοσχοϊτιά, οικογένεια Eleagnus angustifolius η οποία έχει τα δίχρωμα φύλλα και δεν έχει αγκάθια.
    Στην έκτη φωτογραφία είναι η Ziziphus jujuba οκογένεια Rhamnaceae η οποία έχει φύλλα στιλπνά και έχει αγκάθια.

    Το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. αναφέρεται στο είδος jujuba.

    Κάπως τα έχετε μπερδέψει.
    Και τα δύο είδη υπάρχουν στον Διομήδειο Βοτανικό κήπο, όπου μπορείτε να τα δείτε.

    Μαρία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καλησπέρα και ευχαριστώ για την προσοχή που δείξατε.Θα κοιτάξω αυτό που λέτε αν και δεν έχω τοποθετήσει λεζάντες με την ονομασία κάτω από τις φωτογραφίες,παρά σε μόνο σε μία,όπως την βρήκα. Έχω σκοπό να κάνω μια δεύτερη ανάρτηση για τα είδη,γιατί δεν βρήκα το υλικό που χρειαζόταν.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Κατάγομαι από ένα χωριό της Ηπείρου στην επιμεθόρια περιοχή με την Αλβανία.Γεννήθηκα και μεγάλωσα στον Πειραιά.Στα μικρά μου θυμάμαι η θεία μου στην αυλή της είχα μιά τζιτζιφιά , τις εφόδους που κάναμε στο δένδρο και την βουλιμία που τρώγαμε τους καρπούς. 'Εκτοτε δεν έχω ξαναδεί τζιτζιφιά.Πριν 5 χρόνια ένας φίλος μου έδωσε ένα φυντάνι σε γλάστρα λέγοντας μου ότι είναι αμερικάνικη ποικιλία.Την φύτεψα στο χωριό που σημειώνω είναι 700 m υψόμετρο με παγωνιές και πολλές βροχές.Μέχρις τώρα δεν 'εχει ιδιαίτερη ανάπτυξη αλλά μη την ματιάσω είναι καταπράσινη και ζωντανή.Τον Σεπτέμβρη είχε 5 καρπούς πράσινους.Στο τέλος του Οκτώβρη που θα πάμε να βγάλουμε τα τσίπουρα ελπίζω να τα δοκιμάσω.Τα φύλλα της όμως είναι μικρά και αγκαθωτά.Θα βγάλω φωτό και θα προσπαθήσω να την αναρτήσω , να την δείτε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Καλωσήρθες και ευχαριστούμε για την καλή σου διάθεση να προσφέρεις σε εικόνες ή ακόμη αν έχεις να πεις κάτι σχετικό με τα θέματα που έχουμε, μην δειλιάσεις. Η συνεισφορά σε υλικό είναι πολύτιμη για τη συνέχεια όλων μας.Τώρα σχετικά με τις τζιτζιφιές, απ’όσο γνωρίζω, είναι πολύ ανθεκτικό δέντρο και αν και κυριαρχούν 20 περίπου εμπορικές ποικιλίες, βρίσκονται πάνω από 200 σε όλον τον κόσμο. Μπορεί να ευδοκιμήσει και σε μεγάλα υψόμετρα, (1600 μέτρα)αλλά για καλούς-πιο γευστικούς καρπούς χρειάζεται ζέστη. Κάποιες ποικιλίες είναι πιο ευαίσθητες στον παγετό,αλλά και να παγώσουν τα δέντρα ξαναγίνονται. Η Κίνα η Αφρική η Ινδία και άλλες χώρες τα εκμεταλλεύονται εμπορικά με πολλούς τρόπους. Όπως και νάχει είναι ωφέλιμο και όμορφο δέντρο, που δυστυχώς μεταξύ 70-80 οι δημάρχοι εξαφάνισαν σχεδόν από την Αττική. Η προσπάθεια να περισώσουμε κάποιες απ’αυτές δεν είναι χαμένος χρόνος, γιατί έχει γίνει μεγάλη ζημιά τόσο στο φυτικό όσο και στο ζωικό κεφάλαιο. Να ευχηθώ καλό αποτέλεσμα στα καζάνια σας,και αν καταγράψετε την διαδικασία, ευχαρίστως περιμένουμε μια αναφορά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Προς τον ανώνυμο του σχολίου της 6/10/12.

    Τι σχήμα και μέγεθος είχαν οι καρποί;
    Γνωρίζετε την ποικιλία;
    Μου έχουν δώσει και μένα μια παραφυάδα από τζιτζιφιά προερχόμενη από την Ήπειρο, αλλά είναι μικρή και δεν έδεσε φέτως καρπούς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Εχω κοντά στο μισό κιλό Τζίτζιφα που μαζεύτηκαν στο τέλος Αυγούστου περίπου σε χωριό της Ακαρνανίας. Όποιος επιθυμεί να του στείλω φωτογραφίες και σπόρους ας προτείνει το τρόπο επικοινωνίας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ναι παρακαλώ θα είθελα σπόρους Τζιτζιφιάς και φωτογραφίες. Γράφω το μαιλ μου για επικοινωνία
      yd.ekati@gmail.com
      περιμένω και ευχαριστώ.

      Διαγραφή
  9. Ποιά ποικιλία είναι;
    η σχήμα και μέγεθος καρπών;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Εκτιμώ ότι είναι η Ziziphus jujuba. Δέστε φωτογραφία της http://www.panoramio.com/photo/15665641

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. μόλις γύρισα από διακοπές απ,τα θερμα Ικαριας. χθες το απόγευμα έκανα τον τελευταίο περίπατο και χαζεβα το αγνώστω σε μένα δένδρο που μιαζη με ελιά ειχαι και καρπό σαν πράσινη ελιτσα. έμαθα πως το λένε τζιτζιφιά λίγο πιο
    πέρα ένα άλλο δεντράκι είχε καρπούς σαν μικρά μηλαρακια στο μέγεθος μεγάλης ελιάς. αφτο ειχε μικρα και πιο στογγιλα
    φυλλα πολα μαζι σε καθε κλοναρακι εκοψα κι,εφαγα ενα πολυ νοστιμο αλλα αφου δεν το γνωριζα δεν εφαγα αλλο.Εκοψα μερικα ,ρωτισα καπιον στο χωριο αλλα δεν θυμαμε πως το ειπε ,εγω καταλαβα οτι ειναι καπιο ιδος τζιτζιφιας γιατι αλαζη μονο η καταλιξη το τζιτζι το εχει
    Αυτο σας το λεο διοτη ειδα μονο δυο τετια δενδρακια και μια τζιτζιφια .αν καπιος μπορη να τα σωση και να τα πολαπλασιαση γιατη εκεί ισως δεν γνωριζουν την αξξια τους ας το κανη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στη Κεφαλονια υπαρχουν αρκετα τετοια δεντρα .Εχω στοκηπο μου .Τωρα οι καρποι εχουν παρει χρωμα καφε εχουν ωριμασει.Θελω να αποξηρανω αλλα δεν ξερω πως.Μπορειται να με βοηθησεται ευχαριστω.

      Διαγραφή
  12. Καλησπέρα και καλώς ήρθες.Έχεις δίκιο .Καλό είναι όποιος έχει λίγο χώρο να πολλαπλασιάσει δέντρα που όταν μεγαλώσουν μπορεί να τα χαρίσει σε άλλους. Κάθε δέντρο λειτουργεί σαν μια μεγάλη δεξαμενή νερού και αποτρέπει την ερημοποίηση ή την υποβάθμιση του εδάφους λειτουργία που οι περισσότεροι δεν συνειδητοποιούμε.Πόσο πιο σπουδαίο είναι,όταν πρόκειται για δέντρα με καρπούς που σχεδόν έχουν εξαφανιστεί από το λεκανοπέδιο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Καλησπέρα,και συγγνώμη για την καθυστερημένη απάντηση,αλλά δεν κάπου έχασα τις διευθύνσεις που είναι χρήσιμες στο ερώτημά σου.Είναι χρήσιμες όλες.Εύχομαι καλή επιτυχία,και αν θέλεις μας γράφεις για την εμπειρία σου.
    1
    http://www.goldenmag.gr/%CF%80%CF%8E%CF%82-%CE%BD%CE%B1-%CF%86%CF%84%CE%B9%CE%AC%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%83%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BE%CE%B7%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AD%CE%BD/
    2
    www.ftiaxno.gr/2007/07/test.html‎
    3.
    http://www.ext.colostate.edu/pubs/foodnut/09309.html
    http://www.ext.colostate.edu/pubs/foodnut/09309.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Εδώ στην Κέρκυρα που μένω έχει πολλές τζιτζιφιές...από αυτές που ο καρπός τους είναι σαν μικρά μηλαράκια..και τα λένε τζίντζολες!!Δεν είχα ξαναδοκιμάσει ποτέ!Είναι πάρα πολυ ωραία..και σαν φρέσκα φρούτα και αποξηραμένα.Για να τα αποξηράνεις τα μαζεύεις επάνω από το δέντρο όταν έχουν ωριμάσει πολύ και έχουν ζαρώσει και τα απλώνεις στον ήλιο για όσο χρειάζεται όπως κάνουμε και με τα σύκα.Πριν από λίγο σφράγισα και τα βάζα με το γλυκό του κουταλιού που έκανα με τα τζίτζιφα...ωραίο βγήκε..θυμήζει γλυκό του κουταλιού φιρίκι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλη επιτυχία και με το καλό να τα γευτείτε!

      Διαγραφή
  15. Καλησπέρα και καλώς ήρθες,ανώνυμε 19 Σεπτεμβρίου 2013 - 1:34 μ.μ.Αν υπάρχει χρόνος γράψε μας λίγα περισσότερα για την αποξήρανση ή και το γλυκό κουταλιού που έφτιαξες.Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον,και σαν φρούτα είναι στους περισσότερους άγνωστα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Καλημέρα και καλώς σας βρήκα!!Και για να μην είμαι ανώνυμη να συστηθώ..ονομάζομαι Αναστασία!!Κι εγώ τα τζίτζιφα δεν τα γνώριζα μέχρι πέρυσι που μετακόμισα στην Κέρκυρα και χάζευα τις τζιτζιφιές μέσα στις αυλές των σπιτιών και αναρωτιόμουν τι δέντρα είναι!Πριν λίγες μέρες μια γειτόνισσα μου έφερε μια σακούλα γεμάτη τζίτζιφα και έψαχνα να βρω τρόπους να τα αξιοποιήσω,εκτός από το να τα καταναλώσω φρέσκα!Η αποξήρανση είναι η πιό εύκολη λύση..έτσι όπως είναι τα απλώνεις σε ένα ταψί,τα σκεπάζεις με ένα τούλι για να τα προφυλάξεις από τα έντομα και τα αφήνεις στον ήλιο μέχρι να ζαρώσουν όπως οι χουρμάδες...ή οι σταφίδες κλπ.Διάβασα ότι το καλλίτερο για να τα αποξηράνεις είναι να τα αφήσεις επάνω στο δέντρο να ωριμάσουν και να ζαρώσουν και να τα μαζέψεις σχεδόν έτοιμα αποξηραμένα επάνω από το δέντρο...αυτό για όσους διαθέτουν δική τους τζιτζιφιά!Τώρα όσο για το γλυκό του κουταλιού...με παίδεψε λιγάκι!!Βρήκα μια συνταγή που τα έκαναν γλυκό όπως είναι,με την φλούδα!Έβγαλα τα κουκούτσια με ένα εργαλείο σαν κι αυτό που βγάζεις τα κουκούτσια από το μήλο αλλά πιό μικρό,με την μισή διάμετρο...και στην συνέχεια έβρασα σιρόπι!Για 2,5 κιλά τζίτζιφα έβαλα 2 λίτρα νερό,1,5 κιλό ζάχαρη και για να το αρωματίσω χρησιμοποίησα βανίλια και αστεροειδή γλυκάνισο!Έβρασα το σιρόπι μόνο του για κανένα τέταρτο να αρχίσει λίγο να δένει και μετά πρόσθεσα τα τζίτζιφα και συνέχισα το βράσιμο για 20 με 30 λεπτά!Όταν πια το έσβησα γιατί θεώρησα ότι είναι έτοιμο,δοκίμασα ένα για να δω πώς είναι παρόλο που ήταν έτοιμο,είχε ζαρώσει λίγο σαν το γλυκό σταφύλι που κάνουμε και είχε δέσει το σιρόπι μου φάνηκε πολύ χοντρή η φλόυδα του..δεν ήταν σκληρή αλλά ήταν πολύ χοντρή..δεν μου άρεσε!Και εκεί άρχισε το παίδεμα!τα πήρα ένα ένα από το σιρόπι,τα βούταγα σε λίγο νεράκι για να μην κολλάνε στα χέρια μου και υπομονετικά τα ξεφλούδησα!Έβαλα πάλι το σιρόπι να πάρει μια βράση,πρόσθεσα λίγο χυμό λεμόνι,το έσβησα και τα έριξα μέσα,ξεφλουδισμένα πλέον να "ρουφήξουν" λίγο από το σιρόπι!!Ανορθόδοξος τρόπος αλλά το αποτέλεσμα μια χαρά!!!Τα καθαρίσματα από τα κουκούτσια και λίγα τζίτζιφα που ήταν σημαδεμένα τα έβαλα σε ένα βάζο με λίγη ζάχαρη και τσίπουρο και τα έχω αφήσει για να γίνει λικέρ!Τα ζαχαρωμένα φλούδια που καθάρισα γιατί λυπήθηκα να τα πετάξω τα έβαλα σε ένα γυάλινο μπουκάλι και το γέμισα με ξύδι με σκοπό να γίνει ένα ωραίο αρωματικό γλυκό ξυδάκι για τις σαλάτες!!Αυτά σχετικά με τις δίκες μου απόπειρες με τα τζίτζιφα!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. κάθε καλοκαίρι αναπολω αυτο το δέντρο, και την υπέροχη και ιδιαίτερη γεύση των τζιτζιφων.Ειχαμε στην αυλή μας στο Αιγάλεω, μέχρι τα δέκα μου χρόνια. Απο τότε εχω να το δω και να το γευτω.....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μακάρι να είχα δικά μου δέντρα να σας έστελνα!!

      Διαγραφή
  18. Ευχαριστούμε όλους για τη συμβολή σας.Με λίγη ακόμη προσπάθεια θα καταφέρουμε να έχουμε και πάλι στο λεκανοπέδιο αυτά τα όμορφα δέντρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Αναστασία ευχαριστούμε πολύ για τις οδηγίες που μας έστειλες. Να θυμίσω σε όλους πως οι σύνδεσμοι κάτω από τα δύο κείμενα που αναφέρονται στις Τζιτζιφιές οδηγούν σε ενδιαφέρουσες επιπλέον πληροφορίες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. ΠΟΛΛΕΣ ΤΖΙΤΖΙΦΙΕΣ ΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΩΡΩΠΟΥ ( ΣΤΟ ΦΑΡΟ) ΟΠΟΙΟΣ ΕΧΕΙ ΠΑΕΙ ΤΙΣ ΕΧΕΙ ΔΕΙ ΣΙΓΟΥΡΑ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Ψάχνοντας για μεγαλόκαρπες ποικιλίες τζιτζιφιάς βρήκα την Lang μικρό δέντρο στο φυτώριο Κουτσουμπέας, Περίσταση Κατερίνης, σε καλή τιμή.
    Αν κάποιος γνωρίζει που θα βρω την ποικιλία Li παρακαλώ να με ενημερώσει.

    Μαρία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Γεια σας, ονομαζομαι Μαιρη και θα ηθελα να σας ενημερωσω οτι το συγκεκριμενο φυτο Ziziphus spina-Christi ( για το ονομα δεν ειμαι σιγουρη..απο ειδα στη φωτογραφια στο αρθρο σας) το εχει μεγαλη αδυναμια ο πατερας μου και εχει δημιουργησει ενα ειδος φυτωριο.. βασικα το εχει προτεινει σε ολους τους φιλους και γνωστους.. δεν υπαρχει φιλος ή γνωστος που να μη το εχει στο κηπο του!! ΔΕΝ χρειαζετε ιδιαιτερη προσοχη και στο τριτο χρονο δινει καρπους!! οποιος ενδιαφερετε μπορει να επικοινωνησει μαζι μου στο mary_tengelidou@yahoo.gr

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. exo 2 pikilies, th megalokarpi kai mia alh me pio mikro karpo. efxaristos na sou doso apo tis dhkesmou kai na mu dosis apo th dikiasou. makari na einai diaforetiki apo ta dikamu fyta

      Διαγραφή
    2. Που τα έχετε τα δέντρα αυτά και ποιές ποικιλίες είναι;

      Διαγραφή
    3. Αγαπητε εάν εχεις διαθέσιμα φυτα θα ενδιεφερε να αποκτησω από τα φυτα που εχεις.

      Διαγραφή
    4. perixora thessalonikis. ta futa einai Ζιζυφος(Zizyphus) poikilia den ksero

      Διαγραφή
  23. Μαίρη καλώς ήρθες και ευχαριστούμε πολύ για την προσφορά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Γεια χαρά!!! Πολύ ενδιαφέρον πράγματι το άρθρο! Θα ήθελα να πω ότι στη Λευκάδα από όπου και κατάγομαι τα τζίτζιφα τα έχουμε σε μεγάλη εκτίμηση, τα καλλιεργούμε και οι καρποί πωλούνται στα μανάβικα τέτοια εποχή. Πραγματικά είναι εύγευστα καιτα καταναλώνουμε με μεγάλη μανία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον και τα σχόλια σας.Αγαπητή Ευγενία στον τόπο σας δεν φτιάχνουν τίποτα άλλο με τα τζίτζιφα,μόνο νωπά τα καταναλώνουν;(θα μπορούσαν να τα αποξηραίνουν)
      Και άλλη μια ερώτηση.Πιο είδος πωλείται,γιατί υπάρχουν πολλά.(δείτε το άλλο κείμενο αφιέρωμα στις ποικιλίες) Τζιτζιφιές και ποικιλίες-http://amazonsday.blogspot.gr/search/label/%CE%A4%CE%B6%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B9%CF%86%CE%B9%CE%AD%CF%82%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B5%CF%82

      Διαγραφή
  25. Μου κάνει εντύπωση πως αυτοs ο καρπός δεν πωλείται πουθενά στην Ελλάδα (Αθήνα τουλάχιστον) Θυμάμαι ήταν η χαρά μας σαν παιδιά όταν έφτανε ο Σεπτέμβρης (ζούσα στα Τίρανα Αλβανίας), στη Αλβανία τα βρίσκεις σε κάθε γωνία, και είναι ο αγαπημένος καρπός των παιδιών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  26. Νομίζω τα έχετε μπερδέψει λίγο.Το δένδρο που ήταν διαδεδομένο σαν καρποφόρο και τώρα είναι σπάνιο σαν καλλωπιστικό στις παραθαλάσιες τοποθεσίες κυρίως με κίτρινο λουλούδι που μυρίζει έντονα και ασημί χρώμα στην κάτω επιφάνεια των φύλλων είναι η μοσχοιτιά (Eleagnus angustifolius) και οι καρποί του ονομάζονται τζίτζιφα όπως και του δέντρου Ζιζυφος(Zizyphus).Δύο διαφορετικά δεντρα ίδιο όνομα καρπών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  27. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πσνάκριβο, το βρήκα στο 1/10 της τιμής που το δίνετε.

      Διαγραφή
  28. Να πω καλώς ήρθατε nik, και να σας θυμίσω ότι αν έχετε κάτι να προσφέρετε κάντε το με e-mai(δεν επιτρέπετε να γίνονται πωλήσεις στα ιστολόγια).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. O.k Ανωνημος.Συγνωμη το παιρνω πισω.

      Διαγραφή
  29. Εχω μια τεραστια τζιτζιφια γυρω στα 7 μετρα...τη φυτεψε ο παππους μου οποτε σιγουρα ειναι πανω απο 50 ετων...συμφωνα με οσα διαβασα ειναι ziziphus jujuba μαλλον η ποικιλια spina-christi καθοτι εχει απειρα αγκαθια και δε μοιαζει με ελια.. τοσα χρονια μονο νωπα τα τρωμε,οτι προλαβουμε δηλαδη...φετος θα προσπαθησω τους ριζιτες που βγαινουν σε ολο τον κηπο να τους κανω φυτωριο.. Ιεραπετρα Κρητης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  30. Η τζιτζιφια μου σε καποιο σημειο του κορμου ειναι πολυ σκουρο καφε που σταζει ενα υγρο σαν μελι...αν το ακουμπησεις εκει κολλας. Τι ειναι?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  31. Πιθανώς κομμίωση, το παθαίνουν και άλλα καρποφόρα.Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες στο διαδίκτυο και να ρωτήσετε γεωπόνο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  32. Αγαπητοί φίλοι,

    Έχω τρεις τζιτζιφιές, δέντρα παλιά και υπέροχα και χρόνια απολάμβανα τις οφέλειές τους. Τέσσερα χρόνια τώρα, οι καρποί,
    εξωτερικά υπέροχοι, αλλά ΣΚΟΥΛΗΚΙΑΖΟΥΝ... ¨Εφθασα σε σημείο να σκέφτομαι κοπή των δένδρων, διότι, απευθύμθηκα σε γεωπόνους, εξηγώντας το πρόβλημα, με φόρτωναν ακριβά φυτοφάρμακα, μα γιατρειά δεν προέκυψε...Μήπως κάποιος φίλος,μπορεί να προτείνει κάτι άλλο ?...Με εκτίμηση !...
    Τάσος Γαστεράτος- Κέρκυρα- την 6974431251.-

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  33. Έχω δύο τζιτζιφιές (τζιντζολιές τις λένε στην Κέρκυρα)και με το ζόρι καταφέρνω να φάω μερικές, διότι οι καρακάξες δεν αφήνουν ούτε μία απείραχτη. Με το που κοκκινίζουν αρχίζουν τα ντου. Από τις πιο αγαπημένες γεύσεις μαζύ με τα φραγκόσυκα τα οποία, άκουσον άκουσον, εισάγονται από την Ιταλία ακόμα και στην Κέρκυρα. Οι καρποί αυτοί στην διάρκεια της Κατοχής έθρεψαν εκεί τον πληθυσμό της υπαίθρου.
    Υ.Γ Υπάρχει άραγε κάτι εναντίον των επιθέσεων από τα πουλιά; Δεν συζητάμε για δίκαννα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να κρεμασετε παλια cd γυαλιζουν και κουνιουνται και τα πουλια δεν ερχονται.Εγω τα βαζω στις κερασιες..

      Διαγραφή
  34. Καλησπέρα. Ελπίζω οι φίλοι σχολιαστές να έχουν να σας προτείνουν κάτι σχετικά με το πρόβλημα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Οι σκέψεις σας είναι ευπρόσδεκτες.Γράψτε ένα σχόλιο.